Tańce, których uczę

   Taniec odgrywał ważną rolę w życiu Greków na przestrzeni całej historii. W starożytnej Grecji taniec cieszył się dużym szacunkiem - w swoich pismach Platon wyrażał opinię, iż człowiek, który nie umie tańczyć jest niewykształcony i nieokrzesany. Podczas tureckiej okupacji taniec był nieodłączną częścią życia i wyrazicielem niepodległościowych dążeń Greków. Powstało wtedy dużo tańców, które przetrwały do dnia dzisiejszego, a które ukazywały heroizm i pragnienie wolności - jak np. taniec ZALOGGOS.
   Istnieje kilka tańców uważanych za ogólno greckie - narodowe (panhellenik) - KALAMATIANOS czy TSAMIKOS - znane przez Greków w kraju i za granicą. Oprócz tego istnieje mnóstwo tańców regionalnych, a lokalne organizacje starają się by starsi uczyli młodsze pokolenia tak by ciągłość tradycji została zachowana.

   Obecnie Grecja jest prawdopodobnie jednym z niewielu krajów w Europie, gdzie tradycja wciąż jest żywa przeplatając się z codziennym życiem.

   Moja znajomość tańców greckich obejmuje około 100 tańców - ogólno- greckich i regionalnych.
Tańce ogólno greckie to m.in.:
KALAMATIANOS, SYRTOS, KHASSAPIKO, TSAMIKOS, ISSOS, SYRTAKI, SERVIKO, STA TRIA, CHROMATISTA TSOPURAPIA, PADUSHKA, KHASAPOSERVIKO czy BALLOS.
Tańce regionalne to m.in.:
ISSOS LINDOS, VLACHA, LERIKOS, SYRTOS KRITIKOS KHANIOTIKOS, CHIOTIKOS, ZEJBEKIKO, TSAKONIKOS, SFARLIS, OMAL KARS, SYRTOS PYLEAS, KANGALEFTES, KARAGOUNA, SYRTOS KEPHALINAS, SOFLITUDA, ZWANIARA.

   Nauczam również chyba najbardziej znanego z tańców greckich - TANIEC GREKA ZORBY według własnej choreografii.

   Większość tańców greckich tańczy się w linii (3-5 osób) lub w otwartym kręgu, które czasami przekształcają się w tańce korowodowe oraz tańce typowo korowodowe. Tańce w parach to rzadkość, jednym z najbardziej znanych to BALLOS.

   Tańce naszych sąsiadów ze wschodu są bliskie naszej duszy, naszemu temperamentowi - z uwagi na wielowiekowe przeplatanie się dziejów naszej wspólnej często historii, obecności Polski na wschodzie przed II Wojną Światową ( sentyment do Lwowa i przedwojennej kultury lwowskiej jest odczuwany do dzisiaj, a piosenka "Hej, sokoły" jest znana chyba przez każdego Polaka) - tańce te poruszają więc nas w szczególny sposób.

   Tańce rosyjskie i ukraińskie porywają swoją żywiołowością, tempem, jak również liryzmem i swojego rodzaju sentymentalizmem, którymi określa się "słowiańską duszę".

   Tańce, których uczę to :
tańce rosyjskie:
WALENKI, TROJKA, UKRAINSKIJ CHOROWOD, BIEŁOLICA KRUGŁOLICA, KOROBUSZKA, U RIEKI, KARAPIET, KOCHANOCZKA, WIESIENIJ CHOROWOD, ZDU JEWO, GORENKA, KAK PRI BAŁKIE, JA DA KALINUSZKU ŁAMALA, KAK ZA ŁUGOM, KUDRJAVCIK, LENOCZIK, LUGOWONKA, NISZTO W POLJE NIE KOŁYSZETSJA, NOCZKA, OTDAWALI MOŁODU, KAK U NASZYCH U WAROT, SZLI KOROWI, POSADILA ROSU, TY NIE STOJ KOLODIEC, KALININ CHOROWOD, PIVNO JAGODA, STO VO POLJE, VNIZ PO MORJU, KUBANSKAJA LIRICZESKAJA, OJ WO POLJE TRAWUSZKA, POLJUBIŁA PETRUSJA, SIEJU-RAZSIEWAJU, SIBIRIACZKI DJEWOCZKI, SZYLI DJEWUSZKI KAWIOR, OJ TSWIETIOT KALINA, PINESZKI CHOROWOD.
tańce ukraińskie:
HOPAK, POLKA BUKOWIŃSKA, SZLI KOROWI, POSEJALA BABA.

   Tańce te tańczy się głównie w kręgu (korowodzie), ale są też tańce w parach, trójkach...

Zapraszam na KURS TAŃCÓW ROSYJSKICH I UKRAIŃSKICH - patrz WARSZTATY.

   Pod terminem TAŃCE BAŁKAŃSKIE kryje się olbrzymia różnorodność i stylów tańca ( należy tu też pamiętać, że do tej grupy zaliczane są również TAŃCE GRECKIE) - nie tylko z uwagi na poszczególne kraje, ale i odrębności w rytmach i stylach tańca istniejące w obrębie danego kraje, czyli tzw. różnice regionalne. Dobrym przykładem są tu tańce bułgarskie znane ze swych nierównych rytmów np.: 7/8, 15/16 czy 22/8 , które mogą wprawić "racjonalny" umysł w duże pomieszanie. Nam bardziej bliskie sa rytmy równe : 2/4 polki czy 3/4 walca. Tańce bułgarskie wydają się zatem często trudne do zatańczenia, ale gdy już opanuje się dany taniec - ciało pulsuje i wibruje w sposób czasami zupełnie dla nas zaskakujący ! Na północ sąsiaduje z Bułgarią Rumunia, gdzie z kolei często występującym rytmem w tańcach jest rytm równy (głównie 2/4) - za wyjątkiem regionu Dobrudży, gdzie silne są wpływy bułgarskie. Z tej krótkiej porównawczej charakterystyki rytmów tanecznych w/w krajów można się już domyśleć jak różnorodny i bogaty kulturowo jest region Bałkanów.
   Tańce tańczone w danych regionach odzwierciedlają często:

• rodzaj wykonywanej pracy, np. tańce ludów zamieszkujących wybrzeże morza czy rzeki odzwierciedlać mogą np. ruch wydobywania sieci rybackiej

• sposób ubierania się i poruszania z uwagi na klimat i charakter zamieszkiwanego terenu np. tańce góralskie są bardziej zwarte w charakterze, nie zajmują dużo przestrzeni ( teren górski jest często kamienisty, stromy - kroki należy stawiać zatem nieduże i oraz należy być uważnym; w ubraniach z reguły dominują kożuszki, a więc ruchy górnej połowy ciała są dość ograniczone, taniec ma więc czasami "skrępowany" charakter).

Teren określany jako Półwysep Bałkański przez długie wieki był pod wpływem imperium otomańskiego, który stanowił silna zaporę przed wpływami kultury zachodu. Tańce, które w dużej mierze tańczy się tam w kręgu ( w linii, w otwartym kręgu, w korowodzie) oparły się więc wpływom zachodnim. Kultura zachodnia rozwinęła , szczególnie w okresie XVII- XIX wieku, tańce w parach jak polka czy walc, które są obce kulturze tego regionu. Nawet w tańcach w kręgu czy w tańcach korowodowych często osoby płci przeciwnej nie mogły się dotykać (poprzez ujęcie rąk) - posługiwano się np. chusteczkami, za których końce trzymali tańczący. Można więc założyć z dużym prawdopodobieństwem, ze tańce tego regionu są jednymi z najstarszych zachowanych w naszej europejskiej kulturze, które przetrwały w niezmienionej formie do dnia dzisiejszego.
   Tańce, których uczę to m.in.:
tańce bułgarskie
RACENICA, SOPSKO CETWORNO HORO, PRAWO HORO, ODENO ORO, DOSPATSKO ORO, SANDANSKO HORO, SAMOKOWSKO HORO, KOULSKO, WLASZKO, TRITE PUTI, DAJCZOWO.
tańce rumuńskie
HORA MARE, SIRBA, HUSANKA, DAMUL, ARCANUL, ALUNELUL, PAJDUSZKA, JOC DE LEAGANE, JOC BATRINESC, HORA FEMEILOR, HORA DE LA VASLUI.
tańce macedońskie
ZENSKO ORO, BUFCANSKO, GAJDA, AJSINO ORO, KOPACKA, OWCEPOLSKO, OSOGOWKA, ORO SE WIEJ
tańce serbskie
NEBESKO KOLO, DRUCIBARSKO KOLO, AJDE JANO, BISERKA BOJARKA, PIPERANA, TRAMURISA PIPSOR, ROGOZEK
tańce albańskie GORARCE, RUMELAJ, NE BASZTE ME PORTOKALLA, AJSINO ORO.

   Tańce okresu renesansu, czyli tańce pochodzące z XVI wieku. Jeśli o muzyce można powiedzieć, ze przetrwała do naszych czasów dzięki zapisom nutowym, to tańców, ich stylu, kroków oraz układów choreograficznych nikt specjalnie nie zapisywał. Możemy jedynie domyślać się w jaki sposób tańczono w oparciu o pozostawione dzieła sztuki jak malarstwo, rzeźba czy rysunki tego okresu.
   Tańce renesansowe w obecnej formie powstały na bazie podstawowych kroków tańców, które przetrwały do naszych czasów , głownie tańców określanych jako plebejskie. Pomocne w rekonstrukcji tych tańców okazały się również wspomniane dzieła sztuki oraz czasami bardzo ogólne opisy tańca.
Tańce, których uczę to:
PAWANA, ALLEMAGNE, ANELLO, AMOROSO, TOURDION, BRANLE DE BRETAGNE, BRANLE DE LA LAVANDIERE, LA ROI.

   Dokładną historię i opisy tańców irlandzkich można znaleźć na wielu stronach internetowych (np. www.comhlan.art.pl) lub w dowolnej wyszukiwarce pod hasłem : taniec irlandzki. Ograniczę się zatem do krótkiej charakterystyki z podziałem na:

• tańce irlandzkie solowe

• tańce irlandzkie figurowe, w tym tańce ceili. Tańce ceili to zbiór 30 tańców stanowiących kanon tańców irlandzkich, zatwierdzony przez Ligę Gaelicką na początku XX wieku

• tańce setowe - tańce charakterystyczne dla poszczególnych regionów Irlandii - nieomal każda wioska posiada swój , właściwy tylko temu miejscu taniec

    Nauczam tańce irlandzkie solowe oraz tańce ceili.

   Tańce izraelskie powstały w większości stosunkowo niedawno, w okresie zaistnienia państwa izraelskiego, stąd każdy niemal taniec ma swego autora - choreografa, z których najbardziej znana postacią jest Rivka Sturman uważana za matkę tańca izraelskiego.
   Tańce izraelskie zachowując tradycyjne kroki takie jak: krok żydowski, krok czerkasii, krok jemeński czy debki, tańczone są głównie w kręgu. Wiele z nich ma w swojej nazwie słowo HORA czyli - krąg. Żydzi przenosząc się z różnych krajów na świecie do Izraela sprowadzili ze sobą olbrzymia różnorodność muzyki, tańca krajów, w których mieszkali. Można pokusić się o pewna charakterystykę tych tańców, która w moim opisie przybrała taki podział:

• tańce chasydzkie, o melodii pochodzącej głównie z Europy Wschodniej, gdzie na ziemiach polskich rozwinął się ten kierunek w religii judaistycznej. Tańce te to np.: HORA AGADATI, HORA HASSIDIT, czy TSUR HASSIDIT.

• tańce w konwencji arabskiej (jemeńskiej) - tańce pochodzące z regionu Morza Czerwonego o charakterystycznym kołyszącym stylu nawiązującym do muzyki arabskiej. Pojawiają się tu kroki tzw. jemeńskie, krok zwany wielbłądzim . Tańce te to np. AHAWAT HADASSA, DODILI czy LE'OR CZEJOUCZEEK. Innym rodzajem tańców z tego regionu to debki - męskie tańce w tradycji arabskiej i charakterystycznym rytmie, często wybijanym przez bębny, tańczone głównie w linii jak np. DEBKA ADAMA, JOSHUA.

• tańce o przesłaniu religijnym lub edukacyjnym. Tańce , w których często odzwierciedla się przeżycia religijne, można tu również zaliczyć tańce chasydzkie. Często słowa pieśni to urywki z Psalmów czy świętej księgi , a tańce mają odzwierciedlić te słowa lub daną przypowieść tak często stosowaną w edukacji młodego Żyda. Tańce te to np. TSADIK KATAMAR - odzwierciedla przypowieść o mędrcu i głupcu, ONEG SHABBAT - taniec na powitanie Szabatu czy ASHREI HA'ISH - taniec odzwierciedlający podejście Mojżesza do płonącego krzewu.

• tańce podkreślające uczucia patriotyczne. Z uwagi na ciągła, niestabilna sytuację w Izraelu, powstało wiele tańców wzmacniających uczucia patriotyczne oraz chęć obrony kraju przed zagrożeniem z zewnątrz. Są to np.: SHARM EL SHEIKH - taniec, który powstał po wojnie 6-dniowej w 1967 roku czy ERETZ,ERETZ (kraj) taniec sławiący piękno kraju.

• tańce popularne, czyli tańce tańczone dla rozrywki, w celach towarzyskich to np. NIGUN ATIK - taniec weselny, NIGUNO SHEL YOSSI, HAVA NAGILA, HORA.

   Tańce żydowskie to tańce starsze, ale posiadające również swoje choreografie i charakterystyczne kroki i styl. I tak jak pod nazwą tańca znanego jako polka kryje się wiele regionalnych odmian i stylów tak i tańce żydowskie różnią się w zależności od regionu, kraju. Ogólnie można je podzielić na:

• FREYLAKS (taniec w kręgu, korowód)

• SHER (SHERELE) - żydowska odmiana kadryla,

• PATCH TANTZ - taniec weselny,

• SLOW HORA,

• BULGAR - taniec nawiązujący do tańców bułgarskich,

• CZARDASZ - żydowska wersja czardasza,

• KOZAK - inaczej KOZACZOK

• MITZJACH - taniec weselny.

   Zdaje sobie sprawę, że nie wszystkie tańce są tu wymienione. Ewentualne uwagi bardzo proszę kierować na mój adres e-mailowy.

   Dokładny opis tańców szkockich można znaleźć na stronie internetowej (www.comhlan.art.pl) . Ogólnie można je podzielić na:

• tańce highland, czyli tańce góralskie

• tańce szkockie ceilidh - tańce popularne tańczone na szkockich zabawach zwanych ceilidh

• tańce szkockie sali balowej - Scottish Country Dance. W skład tych tańców wchodzą reel'e, jig'i oraz strathspey'e. Tańce te posiadają również określony sposób tańczenia z figurami opisanymi przez wydawnictwa Royal Schottish Dance Society

   Tańce, których uczę to m.in.:
tańce szkockie ceilidh:
DASHING WHITE SEARGANT, BOSTO TWO-STEP, MILITARY TWO-STEP, VIRGINIA REEL, GAY GORDONS, STRIP THE WILLOW.
tańce szkockie SCD:
EIGHTSOME REEL, REEL OF THE 51 DIVISION, POSTIES JIG, DUKE OF PERTH.

   W swoich zbiorach posiadam około 400 tańców SCD.

   Terapia tańcem to stosunkowo młoda gałąź arteterapii związanej z ruchem, tańcem. Zajęcia polecane są dla każdego, bez względu na wiek , kto czuje, że żyje w stresie, w pośpiechu, że w jego życiu występuje za mało ruchu, za mało kontaktu z własnym ciałem, a co za tym idzie - z własnymi emocjami.
   Każdy ruch, gest - to wyrażenie naszego odczuwania, naszej reakcji na świat, naszych emocji - wystarczy choćby spojrzeć na "żywo" dyskutujące osoby. Często też używamy określeń odnoszących się do stanu fizycznego, a opisujących stan emocjonalny np. mówimy o kimś, że jest "otwarty" lub "zamknięty", "spięty" lub "wyluzowany", "sztywny" czy "giętki". To opisy reakcji ciała jako efekt określonych stanów emocjonalnych. Zapraszam Cię do zabawy poprzez ruch, taniec - do głębszego spojrzenia na samego siebie. Na zajęciach poznasz wiele ćwiczeń, propozycji ruchowych:

• poszerzających świadomość, zakres i ekspresję ruchu pozwalające rozluźnić nasz "gorset ruchowy",

• obejmujących podstawowe aspekty ruchu jak: czas, kształt, przestrzeń, impuls, płynność.

   Na spotkaniu zawsze istnieje możliwość wypowiedzenia się, podzielenia się swoimi wrażeniami.
   Każde zajęcia to zamknięta całość poświęcona konkretnemu tematowi. Kończą je zajęcia zmierzające do odtańczenia "nieodtańczonego" tańca, czyli przyjrzeniu się - poprzez ruch - tej części naszego "ja" , która choć pozostaje w ukryciu, to w istotny sposób wpływa na nasz sposób myślenia, reagowania, podejmowania decyzji.
   Zachęcam Cię do tej inspirującej podróży w głąb siebie poprzez najprzyjemniejszą formę terapii jaką znam - czyli taniec. Uwaga ! Obecnie nie prowadze grupy choreoterapeutycznej.
   Poza działaniem na sferę psychiki można jeszcze dodać oddziaływanie na sferę fizyczną: taniec poprawia krążenie, ułatwia oddychanie, pobudza wydzielanie hormonów (m.in. endorfin). W tańcu na skutek rozładowania napięcia mięśniowego i relaksacji - odciąża się i odnawia system nerwowy. Uwalnia się skumulowana energia, która daje uczucie lekkości i radości. Ruch, taniec jest więc najbardziej pierwotną, najprostszą formą odreagowania znaną ludziom od wieków.

   Ukończyłam kurs dla Instruktorów Terapii Tańcem prowadzony przez Judith Bunney z USA (2002), poza tym mam za sobą wiele warsztatów terapii tańcem, warsztatów tanecznych oraz związanych z pantomimą.

   Kiedyś, dawno, dawno temu, ludzie zwykli byli tańczyć przez całe swoje życie - gdy pracowali, bawili się, jedli, walczyli czy kochali. Tańczono by czcić bogów, by czcić cykle ziemi i księżyca, tańczono na cześć wschodu słońca , aby sprowadzić deszcz czy wspomóc wzrastanie roślin.
   Poprzez taniec rozumieliśmy swą moc i swoje miejsce we wszechświecie - poprzez taniec przenosiliśmy nasze zrozumienie, mądrość na następne pokolenia. Tańczyliśmy by uczcić cykl życia - od narodzin aż po śmierć. Poprzez taniec podłączaliśmy się i odzwierciedlaliśmy rytmy i zachodzące procesy w naturze. Tańczyliśmy by wyrazić naszą radość, strach, smutek czy nadzieję.
   Najważniejsze w tym tańcu było to, że tańczyliśmy razem, tańczyliśmy w kręgu - podstawowym symbolu jedności i całości. Nasz krąg tworzył święte miejsce, w którym tworzyliśmy i odtwarzaliśmy nasz kosmos, naszą rzeczywistość. Na zewnątrz był chaos i nieznane - wewnątrz kręgu był porządek, moc, spójność.
   Nadeszły czasy powstawania miast, handlu i zdławienia "pogańskich" form świętowania. Straciliśmy połączenie z naszą Ziemią i swoją społecznością. Nasz taniec coraz bardziej przybierał formę tańca towarzyskiego. Krąg zaczął się stawać linią lub kwadratem, by w dalszym procesie ulec jeszcze większemu rozproszeniu do tańca w parach. Od niedawna widzimy ostateczne oddzielenie - tańczymy sami, nieświadomi bycia częścią większej całości, odizolowani jeden od drugiego. Krąg tańca się załamał, ale jego potrzeba pozostała głęboko w naszej psychice - w miejscu wewnątrz nas, gdzie pamiętamy o naszych korzeniach.
   Tańce w Kręgu to tańce dla każdego - dla tych tańczących i tych co na co dzień nie mają kontaktu z tańcem. Każdy taniec jest prosty i zawsze składa się z sekwencji kroków, które stale się powtarzają przez cały taniec. Na początku uczę każdego tańca, wszyscy powtarzamy bez muzyki, a potem tańczymy. Ponieważ są to tańce w kręgu - nie potrzeba partnera, nie potrzebne też są jakiekolwiek umiejętności taneczne.
   Tańce te pochodzą z wielu kultur: celtyckiej, bałkańskiej, cygańskiej, greckiej, żydowskiej, ale nie tylko. Powstają nowe tańce , czasami do współczesnej czy klasycznej muzyki - ale forma zostaje zachowana, czyli tańczymy w kręgu. Tym różnią się, między innymi , te spotkania od typowych folkowych zabaw czy warsztatów. Wyróżnia je również świadome skupienie na energii grupy, energii powstającej podczas tańczenia w kręgu, na personalnej transformacji każdego tańczącego.
   Czy potrzebujemy się zastanawiać, dlaczego istnieje taki entuzjazm (szczególnie na Zachodzie Europy, w USA - w Polsce ten ruch związany z Tańcami w Kręgu dopiero się rozwija) dla sprawy, która jest czymś przeciwnym do naszego stresującego, samotnego i pełnego wyzwań świata ? Jeśli zaledwie znamy naszych sąsiadów - jaka jest jakość w tańcach wykonywanych w grupie ? Odpowiedź brzmi - tańczenie razem wytwarza społeczność i integruje jednostki w grupę w sposób szybki i bez użycia słów.
   Tańczenie w Kręgu to - innymi słowy - medytacja w ruchu angażująca zarówno ciało jak i umysł, duszę z użyciem rytmów całego świata i kroków starożytnych tańców. Zapraszam Cię do przyłączenie się do ruchu i rytmu naszej społeczności, przyrody, planety.

Tańce w Kręgu odbywają się - patrz KURSY.
Zapraszam.